Broken Arrow (1950)

Ne kopa mi se trenutno (filmskom) istorijom, no vrlo je moguće da je Broken Arrow prvi hollywoodski film koji je prema Indijancima imao iole smisleniji i fer, relativno realističan odnos, što je samo po sebi značajno u godinama kada su na velikim platnima Indijanci bili predstavljani kao kakvi divljaci, koljači doseljenika i puki dekor u filmovima, koji su tu da urliču i promašuju strelama i mecima glavne junake. Ta promena, naravno, ne znači da je ovo kakav autentični film, to mu nije ni bila namera, Kočiz je svakako kompleksnija ličnost kao i njegova istorijska uloga, no ovo je ipak vestern a ne kakva biografska drama, i centralni lik svakako nije Kočiz a ni sama tema nije kakva velika istina o Indijancima, čak su i pojedini detalji priče, pre svega ljubavni interes junaka - neuverljivi. No, ruku na srce, veliki je ovo pomak bio svojevremeno, uprkos tome što su Indijance i dalje tumačili belci, tek eto, Jeff Chandler je čak i nominovan za Oskara, za epizodnu mušku ulogu, glumeći Kočiza (te ce mu taj uspeh, iako nije osvojio kipić, omogućiti da se kao Kočiz pojavi u još dva filma, Battle at Apache Pass (1952) i kameo u Taza, Son of Cochise (1954) ).

Elem, tamo negde 1870 god, kada su Apači vec čitavu dekadu bili na ratnoj stazi u brutalnoj borbi sa vojskom i doseljenicima, naš junak Jimmy (ne želim da Stewarta predstavljam imenima likova koje je tumačio) bivši vojnik Unije, u godinama posle građanskog rata luta tako prerijom, gleda svoja posla, te nailazi na ranjenog apačkog četrnaestogodišnjeg dečaka, čije godine i agonija bola na licu navedu Jimmyja da mu ipak pomogne, uprkos dakle ratu koji se vodi sa Apačima. Ovaj mu, naravno, rane vida i postavlja ga noge, te kada apačka sila naiđe, oni ga, uprkos tome što je belac, časno ostavljaju u životu, što sve navede našeg Jimmyja da se zamisli o ljudskosti Apača, mimo svih predrasuda koje su o njima, kao brutalnim divljacima, sveprisutne među doseljenicima. To ga, dalje, navodi, da izuči apačke običaje, te se zapućuje u formi kakvog znatiželjnog i dobronamernog ambasadora, ka velikom ratniku i poglavici, Kočizu, sve u nameri kako bi započeo pregovore koji bi u početku tek dopustile da doseljenička pošta konačno bez nasilja putuje zakrvavljenom zemljom. Jimmy uspostavlja prijateljski odnos sa velikim poglavicom, započinje i politički proces iz Vashingtona, kojim bi se višegodisnje nasilje završilo, no da li su namere političara čiste i da li je među ljudima zadojenim mržnjom i predrasudama uopste moguć mir u to divlje vreme? 

Za svoje vreme simpatičan film, klasičan vestern, ponovo možda suviše klasičan za moj ukus, no ima moje poštovanje zbog sjajne kamere i konančno humanijeg pristupa jednom narodu. A tu je i Jimmy