Masada (1981)

Masada TV mini-serija (1981– )

394 min - Akcija, Drama, Istorijski

Uloge: Peter O'Toole (General Cornelius Flavius Silva), Peter Strauss (Eleazar ben Yair), David Warner (Falco) i Barbara Carrera (Sheva) - sve 4 epizode

Scenario:

Ernest K. Gann

(4 episodes, 1981)

Joel Oliansky (4 episodes, 1981)

Režija: Boris Sagal (4 episodes, 1981)

Prevod možete skinuti ovde.

Film je zasnovan na knjizi "Antagonisti" i prikazuje priču odbrane Jevreja od rimskih ugnjetača. Priča se čini da je veoma kratka i nije glavni fokus filma. Jevreji koje predvodi Elezar ben Jair smeštaju se u ogromnoj tvrđavi-planini Masada u Judejskoj pustinji i to je njihovo jedino bezbedno mesto od Rimskog carstva. Rimljani su primorani da ih osvoje.

Film prikazuje ljudsku dušu, psihološki aspekt čovečanstva, čak i trijumfalnih rimskih lidera. Ovaj psihološki aspekt se otkriva kod oba glavna lika: jevrejskog lidera Elezara, koga je Piter Straus sjajno prikazao i Flavije Silve (veliki Piter Otul), vođe Desete legije koji pokušava da završi osvajanje i vrati se u Rim. Obojica su puni sumnji. Oni se tokom filma menjaju i razvijaju poput svih nas.

Silva sumnja u logiku cele kampanje, koja je posebno naglašena na kraju filma gde kaže u očajanju: "Kakva pobeda! Osvojili smo stenu usred otrovnog mora!" Stena koja je hiljade nevinih koštala života. On je takođe i častan covek. Kada Pomponius Falko preuzme vođstvo i ispostavi se da je brutalan, Silva daje sve od sebe da dokaže da njegov način suočavanja sa neprijateljem "nije Rim!". On se čak sastaje sa Elezarom da opravda ova dela.

Elezar je dobar Jevrejin. Brine za svoj narod ali postoji jedna stvar koja zbunjuje ostale. On sumnja u postojanje Boga. Međutim, duboko u svom srcu, postoji mesto za Njega. Piter Štraus ovo upečatiljivo prikazuje kada ide da se moli kako bi zaustavio ubijanje nevinih Jevreja od strane Rimljana. U stvari, on dokazuje da voli svoj narod, a to je većinom privlačno, bolje poznavanje Boga, više nego iko drugi.

Lik koga posebno treba pomenuti je Šiva (Barbara Karera). Ona, u stvari, nije sigurna da li voli Silvu ili ne. S jedne strane, ona želi da ostane sa njim. S druge strane, njen narod joj deluje važnije. Na kraju, ona odluči da ga napusti. Njena ljubav je podeljena i zahteva teške odluke.

Kraj je nezaboravan..."Oduzmite im pobedu! Tada će se setiti".

MASADA je neverovatan film, delom jer je istinita priča i stoga je zaista fascinantna drama. Iako je prilično dug, nijednog minuta vas ne ostavlja ravnodušnim. Podela uloga je odlična - Amerikancima je dodeljena uloga Jevreja, dok Rimljane igraju britanski glumci. Niže rangirani vojnici govore dijalektom "srednje klase", dok oficiri zvuče aristokratski...Deluje kao lep detalj.

Igre umova kojima se služe lideri su fascinantne i čine dramu zanosnom.

Trivija: da bi se izbegla vrelina izraelske pustinje, posada zaposlena na snimanju imala je raspored - podelili su dan u tri segmenta od po osam sati i snimali su samo kasno noću ili rano izjutra. Izbegavalo se snimanje od kasno ujutro do posle podne, kada je bio najtopliji deo dana.

ISTORIJSKE I GEOGRAFSKE CINJENICE (Wikipedia): Masada je nekadašnja jevrejska tvrđava. Na ovoj lokaciji u Izraelu, na vrhu izolovanog kamenog platoa, na istočnom obodu Judejske pustinje, iznad Mrtvog mora, nalaze se ostaci drevne palate i utvrđenja. Masada je postala poznata po bici koja je vođena 73. pne za vreme Prvog Jevrejsko-Rimskog rata između jevrejskih branilaca i rimskih legionara pod komandom Flavija Silve, koje su opsedale tvrđavu. Tokom opsade, većina branilaca izvršila je samoubistvo shvativši da je pad tvrđave neizbežan.

(Pogled na Masadu sa istoka)

Litice na istočnoj strani Masade su skoro 450 m visoke i spuštaju se ka Mrtvom moru , dok su litice na zapadu visoke oko 100 m; prirodni prilaz vrhu litice je veoma težak. Vrh platoa je ravan i romboidnog je oblika, dimenzija aproksimativno 600 h 300 m. Oko vrha platoa bio je podignut kazamatski bedem dugačak 1.400 m i debeo 4 m sa mnogim kulama. Sama tvrđava imala je brojna skladišta i cisterne za skupljanje kišnice, barake, palate i oružarnicu. Do utvrđenih kapija grada vodila su tri krivudava putića.

Prema Josifu Flaviju, rimsko-jevrejskom istoričaru iz 1. veka n.e., Irod Veliki je utvrdio Masadu između 37. i 31.god. p.n.e. kao sigurno utočište u slučaju pobune njegovih podanika. 66. god. n.e., na početku velikog Prvog Jevrejsko-Rimskog rata, grupa jevrejskih pobunjenika koji su se nazivali Sikari preotela je Masadu od rimskog garnizona koji je u njoj bio stacioniran. 70g. n.e. pridružili su im se i drugi Sikari sa svojim porodicama, koji su bili proterani iz Jerusalima od strane drugih Jevreja koji su u njemu živeli neposredno pred njegovo uništenja tokom opsade tog grada koju je predvodio rimski car Tit. Naredne dve godine Sikari su koristili Masadu kao svoju bazu iz koje su vršili prepade i uznemiravali Rimljane i okolno jevrejsko stanovništvo.

72. god.n.e., rimski upravnik Judeje, Lucije Flavije Silva, pokrenuo je Rimsku X legiju i opseo je Masadu. Posle više neuspelih pokušaja da probiju gradske zidine, Rimljani su izgradili bedem oko grada, a na zapadnoj strani su počeli sa izgradnjom prilazne rampe koristeći na hiljade tona kamenja i zemlje.

Istoričar Josif Flavije nije zabeležio ni jedan odlučniji pokušaj Sikara da napadnu Rimljane tokom izgradnje prilazne rampe, što se u mnogome razlikuje od njegovih opisa opsade drugih jevrejskih tvrđava što možda sugeriše na pretpostavku da Sikari nisu imali dovoljno oružja i da nisu bili dovoljno vešti da se suprotstave rimskoj legiji. Međutim, pretpostavlja se da je glavni razlog bilo to što su Rimljani za poslove na izgradnji rampe angažovali jevrejske robove, a vera je Sikarima zabranjivala da ih ubijaju.

(Ostaci jednog od rimskih logora izgrađenih tokom opsade Masade.)

Rampa je završena na proleće 73. god. posle 2-3 meseca opsade, što je Rimljanima konačno omogućilo da uz pomoć ovna probiju zidine tvrđave. Međutim, kada su ušli u tvrđavu Rimljani su ustanovili da je otpirlike oko 1000 branilaca zapalilo sve zgrade osim skladišta sa hranom i da su zatim izvršili masovno samoubistvo kako bi izbegli sigurnu smrt od ruku svojih neprijatelja. Zbog toga što jevrejska religija ne dozvoljava samoubistvo, pretpostavlja se da su branioci izvlačili slamku i naizmenično ubijali jedni druge do poslednjeg čoveka koji je bio jedini od branilaca koji je izvršio samoubistvo, navodi Josif Flavije. Isti istoričar navodi da samo skladišta hrane nisu zapaljena jer su branioci želeli da pokažu Rimljanima da su, iako su imali mogućnost da opstanu sami izabrali vreme svoje smrti. Opis opsade Masade navodno su Josifu Flaviju ispričale dve žene koje su se zajedno sa petoro dece sakrile u jedno od cisterni za skupljanje kišnice.

LOKACIJA DANAS: Tačan položaj Masade ustanovljen je 1842. god. dok su u periodu od 1963.-1965. god. na njemu obavljena obimna iskopavanja koja je predvodio izraelski arheolog Jigel Jadin. Posetiocima tvrđave, koji ne žele da se do nje popnu krivudavim putićem koji je obnovljen na istočnoj strani planine, na raspolaganju stoje dve žičare. Rimska prilazna rampa još uvek postoji na zapadoj strani planine i preko nje se može doći do tvrđave. Mnoge drevne građevine su restaurirane kao i zidne slike u dve Irodove palate i u Rimskom kupatilu koje je sagradio. Takođe su restaurirane i sinagoga i kuće jevrejskih pobunjenika. Danas se mogu videti i ostaci rimskog zida, visokog oko 1 m podignutog oko tvrđave kao i jedanest rimskih kasarni. Cisterna za vodu, koja se nalazi na 2/3 uspona uz liticu dobija vodu iz obližnjeg vadija pomoću složenog vodovodnog sistema što objašnjava kako su se pobunjenici tako dugo snabdevali vodom. Masada je 2001. god. uvrštena u Svetsku baštinu od strane UNESKO-a.

(Irodova palata)

(Mikve ritualne kupke na Masadi)

(termalni bazen na Masadi)

Mapa Masade:

1- kapija na krivudavoj stazi; 2 - stanovi pobunjenika; 3 - Vizantijska monaška pećina; 4 - istočna cisterna za vodu; 5 - Stanovi pobunjenika; 6 - mikvah; 7 - južna kapija; 8 - stanovi pobunjanika; 9 - južna cisterna za vodu; 10 - južna tvrđava; 11 - bazen; 12 - mala palata; 13 - okrugle odaje za urne sa pepelom, toranj; 14 - mozaička radionica; 15 ,16 - mala palata; 17 - javni bazen

18-21 Zapadna palata: 18 - uslužna zona; 19 - stambeni prostor; 20 - skladišta; 21 - administrativna oblast; 22 - tanerova kula; 23 - zapadna vizantijska kapija; 24 - odaje za urne sa pepelom, kule; 25 - sinagoga; 26 - Vizantijska crkva; 27 - kasarna

28-39 Severna palata: 28 - velika rezidencija; 29 - kamenolom; 30 - sedište komandanta; 31 - kula; 32 - upravna zgrada; 33 - kapija; 34 - skladista; 35 - kupatilo; 36 - brana

37-39 Irodova palata: 37 - gornja terasa; 38 - srednja terasa; 39 - donja terasa; A - ostaci ostraka pronađeni u kazamatu; B - Irodova prestona dvorana; C - živopisni mozaik; D - tačka upada Rimljana; E - pronađen novčić; F- pronađen kes ostraka; G - pronađena tri skeleta

Ažurirao MajaG72 - 22.Veljaca/Feb.2013 u 17:13

Masada (1981)

Masada (1981) | BA | HR | MK | RS | SI |

Godina:

Žanr:

Trajanje:

Glavne uloge: